Leefomgeving en gezondheidsproblemen

Een gezonde leefomgeving op het werk en thuis is van groot belang. Om te weten welke positieve en negatieve invloeden de leefomgeving kan hebben op de gezondheid, is wetenschappelijk onderzoek nodig.

Beroepsmatige blootstelling
Beroepsuitoefening geeft veel mensen voldoening en (financiële) zekerheid. Naast positieve invloeden van werk, kunnen er omstandigheden op de werkvloer voorkomen die bepaalde blootstellingen met zich mee brengen die mogelijk nadelig voor de gezondheid zijn. Verpleegkundigen, bijvoorbeeld, kunnen tijdens hun werk veelvuldig in contact komen met diverse medische apparaten en medicijnen die bedoeld zijn om ziekten bij patiënten te voorkomen, diagnosticeren of te genezen. Dit kan echter mogelijk nadelige effecten hebben op de gezondheid van verpleegkundigen. In de praktijk zijn er maatregelen en richtlijnen van kracht voor veilig werken met bepaalde beroepsmatige blootstellingen. Om dit veilig werken te bevorderen, is goed wetenschappelijk onderzoek van groot belang. Hieronder worden enkele voorbeelden van beroepsmatige blootstellingen die bij verpleegkundigen kunnen voorkomen kort toegelicht.

Voorbeelden
Voor een aantal medicijnen die gebruikt worden bij de behandeling van kanker (cytostatica), zijn er aanwijzingen dat deze tot een verhoogde kans op kanker zouden kunnen leiden bij diegenen die deze middelen bereiden en/of toedienen (zoals verpleegkundigen). Echter deze verdenking berust voornamelijk op dierexperimenteel onderzoek. Er is nog weinig gedegen wetenschappelijk onderzoek onder verpleegkundigen zelf uitgevoerd.
Verpleegkundigen kunnen ook te maken hebben met blootstelling aan ioniserende en niet-ioniserende straling. Het is bijvoorbeeld bekend dat mensen die heel vroeger (<1950) veel in de diagnostiek gewerkt hebben, in de tijd dat de blootstelling aan deze ioniserende straling veel hoger was dan tegenwoordig, de kans op (borst)kanker kan vergroten. Hoe deze kans(en) voor vergelijkbare blootstellingen in meer recente periodes zal uitpakken is nog niet bekend.
Een ander voorbeeld is als verpleegkundigen werken in de buurt van MRI-systemen , waar sterke magneetvelden (niet-ioniserende straling) aanwezig zijn. Uit de praktijk en onderzoek is bekend dat tijdens werkzaamheden nabij MRI-systemen kortdurende sensaties van bijvoorbeeld duizeligheid en een metaalsmaak kunnen voorkomen. Op grond van experimenteel onderzoek bij vrijwilligers zijn er aanwijzingen voor subtiele kortdurende acute effecten op hersenfuncties (zoals reactiesnelheid, geheugen). Hoewel er op dit moment geen bewijs bestaat voor ernstige blijvende gezondheidseffecten van blootstelling aan elektromagnetische velden zijn, ontbreekt goed onderzoek hiernaar.
Deze voorbeelden geven aan dat verpleegkundigen te maken kunnen hebben met verschillende soorten blootstellingen tijdens hun werk. Hoewel vragenlijstonderzoek laat zien dat de ervaren gezondheid van verpleegkundigen niet beter of slechter is dan die van de algemene bevolking is het belangrijk om te onderzoeken of op de lange termijn bepaalde gezondheidsproblemen na beroepsmatige blootstellingen vaker voorkomen.

Milieublootstelling in de woonomgeving
Naast werk is ook een gezonde woonomgeving van belang. We komen allemaal in contact met blootstellingen die in het algemene milieu en thuis voorkomen (bijvoorbeeld bronnen van luchtverontreiniging of niet-ioniserende straling, zoals zendmasten en mobieltjes). Door deze zogenaamde milieublootstellingen ook in kaart te brengen, kunnen mogelijke effecten daarvan, in combinatie met eventuele beroepsmatige blootstellingen, beter onderzocht worden.

De Nightingale Studie
Er is dus vanuit diverse hoeken behoefte aan een goed gecontroleerde prospectieve studie onder verpleegkundigen. Mede om die reden is de Nightingale Studie gestart. De onderzoekers hopen met de resultaten van dit onderzoek de vraag te beantwoorden of er een relatie bestaat tussen bepaalde blootstellingen op het werk én in de woonomgeving en de kans op gezondheidsklachten en ziekten. Met die kennis kunnen in de toekomst de werkomstandigheden van verpleegkundigen en de kwaliteit van de leefomgeving verbeterd worden om zo de gezondheid te bevorderen.

Disclaimer Lettergrootte 8 Lettergrootte 8 Lettergrootte 8